تبلیغات
موسیقی راک ایرانی - راک ایرانی
 راک ایرانی

راک ایرانی گونه‌ای از موسیقی راک است كه در كشور ایران رواج دارد. این نوع موسیقی تلفیقی از راک کلاسیکموسیقی سنتی ایران است و زیرشاخه‌ای از آلترناتیو راک (راک تلفیقی) به شمار میرود. موسیقی راک در ایران، از اواخر دهه چهل خورشیدی و با ظهور خوانندگانی مانند: کوروش یغمایی، فرهاد مهراد و فریدون فروغی رواج پیدا كرد و به سرعت در میان جامعه هنر ایران جا باز كرد. امروزه موسیقی راک و هوی متال در ایران با وجود غیرمجاز بودن، پیشرفت و گسترش چشمگیری در میان ایرانیان داشته و به شكلی حرفه‌ای تر از گذشته روی آن كار میشود و خوانندگان و گروه‌های ایرانی زیادی در این زمینه فعالیت میكنند.

موسیقی راک ایرانی تاثیر گرفته از «راک انگلیسی»، «راک آمریكایی» و سبک‌های اروپایی مانند «گاتیک راک» و «آلترناتیو راک» آلمانی است. در این نوع موسیقی نیز همانند بیشتر سبک‌های راک، گیتار الكتریک و گیتار بیس و درامز اصلی ترین سازها هستند. در بعضی از گروه‌ها كیبورد نیز وظیفه تنظیم ریتم‌ها و سمپل‌ها را بر عهده دارد. اما نكته قابل توجه این است كه به دلیل ایرانی بودن این موسیقی، انواع سازها و ریتم‌های ایرانی در بیشتر اینگونه آهنگ‌ها وجود دارد.

دهه ۴۰ و ۵۰ و سالهای پیش از انقلاب

موسیقی ایران در اواخر دهه چهل و اوایل دهه پنجاه وضعیت بسیار مطلوبی داشت. موسیقی سنتی در میان مردم محبوب بود و موسیقی پاپ نیز با سرعت زیادی رو به گسترش و پیشرفت بود و به رقابت با سبک‌های غربی و آمریکایی میپرداخت. خوانندگان پاپ ایران در خارج از مرزها نیز شناخته شده بودند و اعتبار زیادی داشتند و حضور خوانندگان ایران در فستیوال‌های خارجی، اعتبار و منزلت زیادی به موسیقی و هنر ایران بخشیده بود. همچنین به دلیل برپایی كنسرت خوانندگان غربی در ایران؛ تبادل موسیقی و فرهنگ و هنر نیز میان ایران و سایر كشورها شدت یافته بود.

ظهور كوروش یغمایی و تولد راک ایرانی

با ظهور كوروش یغمایی، سبک جدیدی از موسیقی وارد ایران شد. این موسیقی «راک (راک اند رول)» نام داشت كه بعدها با نام «راک ایرانی» شناخته شد. كوروش موسیقی راک را به عنوان سبک اصلی خود انتخاب كرده بود و همراه و همزمان با پیشگامان این نوع موسیقی در جهان مانند الویس پریسلی، بیتلز، رولینگ استونز، باب دیلن و پینک فلوید، راک را وارد فرهنگ و موسیقی ایران كرد. كوروش یغمایی با خواندن تک آهنگ «گل یخ» در سبک «راک اند رول»، به یكباره در ایران محبوب و معروف شد. این آهنگ پرفروش ترین صفحه سال ۱۳۵۲ شد و به اصلی ترین گزینه پخش از رادیو و تلویزیون ایران تبدیل گردید. كوروش یغمایی سه سال بعد با خواندن دو تک ترانه دیگر با نامهای «سراب» و «در انتهاً، انقلابی در موسیقی راک ایران ایجاد كرد. این دو آهنگ كه تلفیقی از ریتم شرقی و ایرانی با سبک كلاسیک راک و راک اند رول بودند، بسیار محبوب و همه گیر شدند و به جاودانه ترین تک آهنگ‌های كوروش تبدیل گشتند. آثار كوروش بر اساس دارا بودن استانداردهای جهانی و زیبایی منحصر به فردشان، در خارج از ایران نیز محبوب شدند و توسط خوانندگان كشورهای دیگر بازخوانی گشتند. آهنگ »گل یخ" در چندین كشور و با اجراهایی متفاوت بازخوانی شده‌است.

كوروش یغمایی تا پیش از انقلاب بسیار فعال بود و موسیقی راک ایرانی را به اوج محبوبیت و پیشرفت رساند. چهره زیبا، صدای دلنشین و سبک متفاوت آهنگ هایش، او را به خواننده‌ای افسانه‌ای تبدیل كرده بود و مردم ایران به وی لقب‌های «پدر راک ایران» و «سلطان راک اند رول ایران» را داده بودند. پخش صدای وی پس از انقلاب ممنوع شد و همین اتفاق زمینه ساز ركود موسیقی راک ایرانی شد؛ موسیقی كه آینده بسیار درخشانی در انتظار آن بود.



فرهاد؛ پایه گذار سبکی ماندگار

همزمان با کوروش یغمایی، فرهاد مهراد نیز با تلفیق سبک‌های راک و بلوز با موسیقی آن زمان ایران؛ این سبک از موسیقی را بیش از پیش در میان مردم ایران محبوب کرد. فرهاد خود یک خواننده صاحب سبک بود و با خواندن و اجرای ترانه‌های خوانندگان خارجی مانند ری چارلز، تام جونز و الویس پریسلی، راک را بیش از پیش در ایران گسترش داد. حضور فرهاد در کلاب کوچینی و اجرای کارهای راک آن زمان، وی را در میان جوانان ایران به خواننده‌ای محبوب و مردمی تبدیل کرده بود. سبک آهنگ‌های فرهاد بیشتر بلوز و کلاسیک راک بود و بعضآ تلفیقی از موسیقی سنتی ایران با راک انگلیسی؛ سبكی منحصر به فرد كه همه فرهاد را با این سبک میشناسند.

دوران اوج موفقیت فرهاد از زمان همکاری با اسفندیار منفردزاده آغاز شد. فرهاد در همکاری که با وی داشت، آهنگ‌های ماندگار و ارزشمندی را اجرا کرد. در همین سالها بود که فرهاد با ارائه آلبومی به نام «گنجشگک اشی مشی-موسیقی فیلم طوقی»، به یک خواننده افسانه‌ای و ماندگار تبدیل شد. تک آهنگهای «گنجشگک اشی مشی»، «شبانه» و «جمعه» و آهنگ معروف و ماندگار «مرد تنها (رضا موتوری)» با دو اجرای متفاوت، یکی سبک فولکلور ایرانی و دیگری کلاسیک راک؛ و همچنین دو آهنگ به نامهای «California Dreamin» و «You've Got a Friend» که فرهاد به زبان انگلیسی اجرا کرده بود؛ محبوبیت راک را در میان مردم ایران بیش از پیش جلوه داد. صدای فرهاد بسیار گیرا و جذاب بود و هیچ خواننده دیگری نمیتوانست تاثیری که «مرد تنها (رضا موتوری)» با صدای فرهاد روی جامعه آن زمان ایران گذاشت را تکرار کند. اندی این آهنگ را در سال ۲۰۰۷ و با همكاری گروه راک «Heaven & Earth»، به سبک آلترناتیو راک بازخوانی كرده‌است.



فریدون فروغی؛ ادامه دهنده راه فرهاد

فریدون فروغی دیگر خواننده ایرانی بود که با استفاده از سبک‌های مختلف راک و بلوز، در جرگه پیشگامان راک ایرانی قرار گرفت. سبک آهنگ‌های او به فرهاد شباهت داشت و به همین دلیل وی را ادامه دهنده راه فرهاد میدانند. فریدون در زمان فعالیتش آهنگ‌های ماندگاری را اجرا كرد كه همچنان در میان مردم ایران محبوب و قابل ستایش هستند. صدای رسا و زیبای فریدون، جانی تازه به سبک بلوز و راک تلفیقی آن زمان بخشیده بود.


انقلاب ایران و سالهای پس از آن

انقلاب اسلامی برای جامعه هنر و موسیقی ایران پیامدهای خوبی در پی نداشت. از همان اولین سالهای پس از انقلاب، فعالیت هرگونه موسیقی ممنوع گردید؛ موسیقی پاپ غیرمجاز اعلام شد و به تبع آن راک نیز اجازه فعالیت نیافت. تنها نوع موسیقی كه مجوز فعالیت داشت، موسیقی سنتی و سرودهای انقلابی بود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، فیلترینگ بزرگی را در مقابل هرگونه موسیقی انجام میداد و به تبع آن بیشتر خوانندگان پیش از انقلاب به كشورهای دیگر مهاجرت كردند. تنها تعداد انگشت شماری از خوانندگان پیش از انقلاب از ایران خارج نشدند كه پیشگامان راک ایرانی نیز از جمله این افراد بودند. كوروش یغمایی، فرهاد و فریدون فروغی در كشور ماندند تا وزارت فرهنگ و ارشاد آنها را ممنوع الفعالیت كند. كوروش یغمایی تا ۱۷ سال اجازه فعالیت نیافت؛ صدای افسانه‌ای فرهاد سالها پخش نشد. فریدون نیز وضعی مشابه و به مراتب سخت تر از دیگر همراهانش داشت. با این شرایط، دوران ركود و انزوای موسیقی راک ایرانی آغاز شد.
در این سالها كه راک ایرانی ممنوع شده و اجازه هیچ گونه فعالیتی به خوانندگان این سبک داده نمیشد، گروه‌ها و خوانندگان خارجی به این تصمیم دولت ایران در خصوص موسیقی راک اعتراض كردند. در سال ۱۳۶۰ (۱۹۸۲) گروه پانک راک «كلش (به انگلیسی: The Clash)» آهنگی را با نام «Rock the Casbah (به فارسی: شیخ را بجنبان)»، در اعتراض به این جریان پیش آمده میخواند كه اشاره‌ای به غیرمجاز اعلام شدن راک از سوی «آیت الله خمینی» دارد. این آهنگ تاثیر زیادی بر جوامع آن روز جهان گذاشت و در جدول ۱۰۰ آهنگ برتر آمریكا (Billboard Hot 100) رتبه ۸# را به خود اختصاص داد. در پی انتشار این آهنگ، سایر گروه‌ها و خوانندگان خارجی نیز دست به ساخت آهنگ‌های اعتراضی با این مضمون زدند كه جنبش جدیدی را در موسیقی راک آن زمان ایجاد كرد. اكثر گروه‌های پانک چنین آهنگ هایی را میخواندند و در آن به شدت از وضع موجود در ایران ابراز نارضایتی میكردند.

دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰

در دهه ۶۰ به دلیل وجود جو سیاسی و آغاز جنگ ایران و عراق، هیچ حركتی مبتنی بر زنده كردن راک ایرانی صورت نگرفت. انواع موسیقی همچنان در ممنوعیت بسر میبردند و تنها طنین موسیقی سنتی بود كه مردم را با موسیقی همراه میكرد. این جریان سبب شد تا موسیقی سنتی ایران پیشرفت چشمگیری داشته باشد. موسیقی پاپ در خارج از كشور و توسط خوانندگان پیش از انقلاب كه به آمریكا مهاجرت كرده بودند فعالیت میكرد؛ اما همچنان راک ایرانی در ركود بی چون و چرا بسر میبرد. در این سالها فرهاد تلاش زیادی كرد تا با اجرا و ساخت ترانه‌هایی جدید و بازخوانی ترانه‌های قدیمی اش، یاد راک را در دل مردم ایران زنده نگاه دارد؛ ولی باز هم سد محكمی به نام وزارت ارشاد را در روبروی خود میدید.

در اوایل دهه ۷۰ نیز وضع به همین ترتیب بود. تنها گروه راک ایرانی كه در آن زمان فعالیت میكرد، گروه «كوچ» نام داشت. این گروه در آمریكا به ساخت و تنظیم آهنگ هایی در سبک «كانتری» مشغول بود و ترانه‌های زیبایی نیز از این گروه پخش شد. در ایران نیز كم كم گروه‌ها و خوانندگان اندكی به فعالیت‌های زیرزمینی مشغول بودند، اما هنوز بستر مناسبی برای راک ایرانی آماده نشده بود. «كاوه یغمایی» از معدود خوانندگان راک ایرانی بود كه در این سالها با مجوز رسمی فعالیت میكرد و حتی در سال ۷۳ كنسرتی را برگزار كرد كه نخستین كنسرت راک ایران پس از انقلاب لقب گرفت.

اواخر دهه ۷۰؛ دوباره زنده شدن راک ایرانی

در اواخر دهه ۷۰ و با روی كار آمدن دولت اصلاحات، وزارت فرهنگ و ارشاد دولت وقت؛ فرصتی طلایی به جامعه موسیقی ایران داد. موسیقی پاپ و راک پس از سالها انزوا دوباره شروع به فعالیت كردند و با سرعتی چشمگیر نسبت به گذشته در حال پیشرفت بودند.

از جمله نخستین خوانندگان داخل كشور كه موسیقی راک را اجرا میكردند، «داریوش خواجه نوری» و «كاوه یغمایی» بودند. داریوش خواجه نوری آهنگ‌هایی را در سبک‌های كلاسیک راک و راک تلفیقی اجرا میكرد. او همچنین كنسرتی را در فضای باز صدا و سیما (جام جم) برگزار كرد كه با استقبال خوبی روبرو شد.

در این سالها موسیقی راک پیشرفت زیادی كرد. گروه‌های زیادی در داخل كشور فعالیت میكردند، اما همچنان بسیاری از خوانندگان و گروه‌ها به فعالیت‌های زیر زمینی مشغول بودند. هنوز دولت صراحتاً موسیقی راک را آزاد اعلام نكرده بود و این نوع موسیقی را با پاپ ادغام میكرد. هیچ گاه جشنواره و كنسرتی از سوی دولت تحت عنوان موسیقی راک برگزار نشد. تنها یک بار جشنواره‌ای با نام «جشنواره موسیقی پاپ ایران» برگزار گردید كه كلیه خوانندگان پاپ آن زمان ایران در این جشنواره شركت كردند. كاوه یغمایی و داریوش خواجه نوری نیز در این جشنواره حضور داشتند و آهنگ‌هایی را با سبک راک و تحت عنوان پاپ اجرا مینمودند. كاوه موفق شد ستاره طلایی این جشنواره را از نظر «بهترین گروه» به خود اختصاص دهد.

در همین سالها جو تازه‌ای از موسیقی راک در میان جوانان ایرانی در حال شكل گیری بود. موسیقی «هوی متال» كه زیر شاخه‌ای موسیقی راک و جدا شده از سبک «هارد راک» میباشد، به سرعت در میان ایرانیان محبوب میشد و توجه جوانان ایرانی به انواع سبک‌های متال بیش از پیش در حال اوج گیری بود. گروه‌های زیادی در این زمینه تشكیل شدند اما با سرسختی وزرات فرهنگ در مقابل این نوع موسیقی مواجه گشتند. هم اكنون موسیقی متال و زیر شاخه هایش از نظر دولت جمهوری اسلامی ممنوع و غیرمجاز است و برچسب موسیقی‌های منحرف و غیراخلاقی بر آنها زده شده. دولت ایران معتقد است این نوع موسیقی كه «تكنیكی ترین و زیباترین نوع موسیقی» در جهان است، مهیج و روان گردان بوده و باعث انحراف اخلاقی جوانان ایرانی میشود. همچنین این دولت این موسیقی را در رده موسیقی‌های های ممنوع و شیطان پرست جای داده و با هرگونه فعالیتی در این زمینه برخورد میكند.

كاوه یغمایی؛ ادامه دهنده راه پدر

كاوه یغمایی، فرزند بزرگ كوروش یغمایی؛ هم اكنون به یكی از ستاره‌های راک ایران تبدیل شده. چهره و صدای او بسیار نزدیک به پدرش است و از این حیث نه تنها در میان جوانان و نسل امروز؛ بلكه در میان نسل گذشته نیز محبوب گشته. وی تداعی كننده خاطره كوروش یغمایی است و به نوعی كوروش را بار دیگر زنده كرده و جانی دوباره به راک ایرانی بخشیده.

كاوه در دهه ۷۰ نیز فعالیت میكرد و گروهش از جمله معدود گروه‌های راک دارای مجوز بود، اما در سالهای آغازین دهه ۸۰ بود كه نام او بر سر زبان‌ها افتاد و در میان مردم معروف و محبوب گشت. وی پیش از انتشار آلبومش با بسیاری از خوانندگان ایران همكاری كرد و آهنگسازی كارهایشان را برعهده داشت. در سال ۱۳۸۲ اولین آلبوم رسمی خود را با نام «مترسک» منتشر كرد. این آلبوم شامل ۱۰ آهنگ در سبک‌های مختلف راک از جمله «پراگرسیو راک»، «آلترناتیو راک»، «پاپ راک» و «پیانو راک» بود. مترسک تا مدت‌ها پرفروش ترین آلبوم ایران بود و توجه جوانان ایران را به راک، بیش از پیش زیاد كرد. كاوه در همان سال دو شب متوالی در سالن میلاد به اجرای زنده ترانه‌های این آلبوم پرداخت كه این كنسرت با استقبال بی سابقه‌ای از سوی مردم روبرو شد.

كاوه در سالهای بعد سعی داشت آلبوم دومش را روانه بازار كند، اما وزارت ارشاد مجوزی به این آلبوم نداد. سرانجام كاوه در سال ۸۵ به كانادا مهاجرت میكند و این آلبوم را با نام "سكوت سرد (به انگلیسی: Cold Silence) در سال ۸۶ پخش جهانی میكند و به موفقیتی بزرگ دست می یابد. سبک آهنگ‌های این آلبوم با آلبوم نخست كاوه تفاوت زیادی دارد و زیبایی راک ایرانی را بیش از پیش نمایان میسازد. حضور چندین تک آهنگ این آلبوم در بهترین‌های تلویزیون‌های خارج از كشور، آینده درخشانی را به راک ایرانی نوید داد.




موضوع: روزنوشت | نوشته شده توسط ساسان در یکشنبه 15 دی 1387 و ساعت 02:37 ب.ظ
 نوشته های پیشین
+ دانلود سه آهنگ منشر نشده و یك كلیپ از فریدون فروغی
+ دانلود كامل آلبوم دوتا چشم سیاه داری
+ دانلود كامل آلبوم فتنه چكمه پوش
+ دانلود كامل آلبوم زندون دل
+ تصاویر فریدون فروغی
+ بیوگرافی کاوه یغمایی
+ بیوگرافی کوروش یغمایی
+ راک ایرانی
+ بیوگرافی فریدون فروغی

صفحات :